Gazociąg przez działkę: co sprawdzić przed zakupem

Do 21 września 2026 roku pojęcie strefy kontrolowanej pochodziło z rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Strefa była obszarem po obu stronach osi gazociągu, w którym operator podejmował czynności zapobiegające działalności szkodliwej dla rury. Wykaz aktów prawnych Sejmu podaje dla niego status uznanego za uchylony, a następcy w wykazie nie ma.

To nie znaczy, że wzdłuż rury można dziś budować dowolnie. Gazociąg nadal jest urządzeniem przedsiębiorstwa (art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego), operator nadal korzysta z gruntu na podstawie służebności przesyłu albo decyzji starosty, a plan miejscowy nadal może ustalać ograniczenia w użytkowaniu terenu, w tym zakaz zabudowy (art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Sama ustawa o planowaniu nadal posługuje się pojęciem strefy kontrolowanej. Decyzji o warunkach zabudowy nie wydaje się dla zamierzenia, które znalazłoby się w strefie kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu wysokiego ciśnienia operatora przesyłowego (art. 61 ust. 1 pkt 6 lit. b). Przed decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego organ pyta też operatora o tereny do 65 m od osi takiego gazociągu, a przy średnicy ponad 500 mm do 100 m (art. 53 ust. 5e pkt 2 i 3). Przy działce bez planu miejscowego to pytanie do operatora rozstrzyga, czy warunki zabudowy w ogóle są możliwe.

Rodzaj gazociągu ma znaczenie. Rura rozprowadzająca gaz w osiedlowej ulicy i gazociąg przesyłowy przez pole to dwie różne sytuacje, a różnicę wyznaczają ciśnienie i to, kto jest operatorem. Obie rzeczy najpewniej ustala się pismem do operatora sieci.

Prawo ochrony środowiska przewiduje też obszar ograniczonego użytkowania dla obiektów sieci gazowej. Tworzy się go wtedy, gdy obiekt mimo dostępnych rozwiązań nie dotrzymuje standardów jakości środowiska poza swoim terenem (art. 135 ust. 1), a granice i ograniczenia opisuje akt, który go tworzy.

Gdy działkę obejmuje plan miejscowy, zacznij od jego rysunku i tekstu. Jeżeli gazociąg jest w planie zaznaczony, przy nim bywa ustalenie, w jakiej odległości od rury przebiega linia zabudowy, i to ono wiąże projektanta.

Wniosek praktyczny: przed zakupem ustal na piśmie trzy rzeczy. Kto jest operatorem i jakie jest ciśnienie, na jakiej podstawie rura leży w gruncie oraz jakiej odległości od niej operator wymaga przy budynku i ogrodzeniu. Powierzchnia z ogłoszenia nie mówi, ile z niej zostaje pod zabudowę.