Wiatrak, wysypisko, lotnisko: co stoi obok działki

Reguła odległości od wiatraka działa w dwie strony inaczej. Nową turbinę stawia się w odległości od istniejących domów co najmniej dziesięciokrotnie większej niż jej całkowita wysokość, chyba że plan miejscowy ustali inną odległość, ale nie mniejszą niż 700 m (art. 4 ust. 1). Nowy dom przy istniejącej turbinie potrzebuje 700 m (art. 4 ust. 4), a rozbudowa, przebudowa i remont domu, który już stoi, spod tego kryterium wychodzą (art. 4 ust. 5).

Stąd pułapka przy pustej działce. Turbina 500 m dalej nie przeszkadza sąsiadowi, który ma dom od lat, ale nowemu właścicielowi zamyka drogę do pozwolenia na budowę i bywa powodem niskiej ceny. Ten sam przepis nie dotyczy przydomowego wiatraczka, bo ustawa uznaje za elektrownię wiatrową dopiero instalację o mocy większej niż mikroinstalacja (art. 2 pkt 1).

Składowisko odpadów jest sąsiadem, a nie strefą, w której się stoi. O uciążliwości decydują odległość, kierunek wiatru i to, czy obiekt nadal przyjmuje odpady, czy przechodzi rekultywację. Rejestr Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska podaje położenie składowiska i prowadzącego, a o planach zamknięcia trzeba zapytać w gminie.

Dla składowiska odpadów komunalnych, lotniska i trasy komunikacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania, jeżeli mimo zabezpieczeń nie da się dotrzymać standardów jakości środowiska poza ich terenem (art. 135 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Tworzy go uchwała sejmiku województwa albo rady powiatu, która określa ograniczenia w przeznaczeniu terenu i wymagania techniczne dla budynków (art. 135 ust. 2, 3 i 3a).

Lotnisko oddziałuje na odległość zależną od rodzaju. Port komunikacyjny sięga kilkunastu kilometrów hałasem, korytarzami podejścia i ograniczeniem wysokości zabudowy, a mapę hałasu sporządza się dla lotnisk o ruchu ponad 50 tysięcy operacji rocznie. Lądowisko aeroklubu takiej mapy nie ma, więc o jego uciążliwości powie dopiero wizyta w dzień, w którym się lata.

Ruchliwa droga ogranicza budowę wprost. Obiekty budowlane sytuuje się co najmniej 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej w terenie zabudowy i 15 m poza nim, a przy drodze krajowej odpowiednio 10 i 25 m (art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Bliżej wolno tylko za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem (art. 43 ust. 2).

Najtrudniej sprawdzić fermę hodowlaną, bo żaden z rejestrów, które czytamy, nie podaje jej położenia. Chów od 210 dużych jednostek przeliczeniowych zawsze należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a od 40 bywa nim zależnie od położenia, i wtedy wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Takich decyzji szuka się w Biuletynie Informacji Publicznej gminy.